Belçika bu halde nasıl AB dönem başkanlığı yapacak?

Bugün Temmuz ayının ilk günü. Dolayısıyla Avrupa Birliği içinde altı ay süre ile yürütülen dönüşümlü başkanlıkta yeni bir dönem başlıyor. Sıra bugün İspanya'dan Belçika'ya geçti resmen.

Yeni dönem başkanı Belçika ise uzun süredir iç siyasi çalkantılarla boğuşuyor.

Kuzeydeki zengin Flamanlar ve güneyde yaşayan, Fransızca konuşan Valon halkı arasındaki bölünmüşlük, yeni tartışmaları ve Yves Leterme'in Nisan ayındaki istifasını beraberinde getirmişti.



Birkaç hafta önce yapılan seçimden sonra bir hükümet hala oluşabilmiş değil. Bazı tahminlere göre ülke üç ay daha hükümetsiz kalabilir.

Son seçimi, ülkenin bölünmesini savunan Bart de Wever liderliğindeki Yeni Flaman İttifakı kazanmıştı. Ancak bir koalisyon oluşturabilmesi kolay olmayacağa benziyor.

Peki böylesi sorunları olan bir ülke, başta mali kriz olmak üzere pek çok sorunla boğuşan, 1 Ocak'tan itibaren Lizbon Antlaşması ile gelen yapısal değişime uyum sağlamaya çalışan Avrupa Birliği'ne nasıl başkanlık yapacak?

AB Komisyonu başkanı Jose Manuel Barroso, Yeni Flaman İttifakının lideri Bart de Wever ile geçen haftaki görüşmesinden sonra umutlu konuşuyordu:

Avrupa projelerinin her zaman tam merkezinde bulunan Belçika'nın bu noktada kalmaya devam edeceğinden tamamen eminim. Sayın Wever ile buluşmamız, bu yöndeki görüşümü daha da güçlendirdi.

Belçika'da hükümet kurma çalışmasını sürdüren Bart de Wever de Barroso'ya güvence verdiğini söylüyordu:

(Kendisiyle) Avrupa Birliği başkanlığı konusunu konuştuk. Ve sayın Barroso'ya bu ülkede yeni bir hükümete geçişin Belçika'nın AB başkanlığının verimliliğini etkilemeyeceği güvencesini verdim. Halen başbakanlığı sürdrüen Sayın Leterme ile de aynı konuda konuştum. O da başkanlık için çok iyi hazırlanıldığını ve önümüzdeki aylarda bu konuda hiçbir sorunla karşılaşılmayacağını söyledi bana.

Belçika'nın içinde bulunduğu siyasi güçlükleri ve bu şekilde AB dönem başkanlığını nasıl yürütebileceğini Katolik Leuven Üniversitesi'nden Prof. Stephan Keukeleire ile konuştum.

Faik Uyanık: Bart de Wever Belçika'da kolayca hükümet kurabilecek mi? 


Prof. Stephan Keukeleire: Evet bu belki mümkün olabilir. Ama bunu kimse bilemez. Bu son seçimin aslında Flaman ve Valon tarafında iki ayrı galibi var gibi görünüyor. Ayrıca bu iki partinin, yani Yeni Flaman İttifakı NVA ile Valonya'daki Sosyalist Parti'nin programları arasında çok ciddi ayrılıklar da var. Ancak çeşitli konulardaki görüş ayrılıklarına rağmen her iki taraf da bölgesel yetkilerin artırılması konusunda hemfikirler. Bu anlamda bir çözüm bulunması belki beklenebilir. Ancak yine de bir tahminde bulunmak zor.

Faik Uyanık: Sonuç olarak Belçika'da birkaç ay sonra bile olsa yeni bir hükümet kurulacak olsa bile, bu idare edilmesi kolay bir hükümet olmayacak. Peki Belçika, kendi içinde bu ciddi sorunlarla uğraşırken, AB dönem başkanlığını nasıl gerektiği şekilde yürütebilecek?

Prof. Stephan Keukeleire:  Ben birkaç nedenle bunun büyük bir sorun olacağını düşünmüyorum. Bir kere Valon bölgesi, Flaman bölgesi veya Brüksel'de bulunan pek çok partinin AB ile entegrasyon konusundaki görüşleri ortaktır. Hepsi Avrupa yanlısıdır bu partilerin. Flaman bölgesinden çıkıp seçimi kazanan Yeni Flaman İttifakı NVA de bu partiler arasındadır. Milliyetçi bir parti olmalarına, Flaman bölgesine daha fazla yetki verilmesini istemelerine rağmen, AB ile bütünleşme sürecine de destek verdiklerini ilan ettiler zaten. Bu anlamda dönem başkanlığına iyi bir başlangıç yaptılar. Aynı görüşe sahipler bu konuda.

Faik Uyanık: Ülkedeki başlıca iki siyasi tarafın da AB işleri konusunda benzer görüşleri paylaşıyor olması, Belçika'nın dönem başkanlığındaki hedeflerini yerine getirebileceği anlamına mı geliyor?

Prof. Stephan Keukeleire: Bunun çok büyük bir sorun olacağını düşünmüyorum. Çünkü başkanlık görevleri her seviyede paylaştırıldı. Sadece federal değil bölgesel düzeyde de görev paylaşımı yapıldı. Örneğin Bakanlar Konseyi toplantılarında, çevre ya da tarım gibi konularda mutlaka federal bakanlar yer almayacak. Ülkedeki üç bölgenin bakanları da bu görevleri paylaştı. Son olarak da şu var. Avrupa Konseyine, Genel İşler ya da Dışişleri Konseylerine başkanlık etme görevleri yeni oluşturulan görevler olan konsey başkanlığını yürüten Herman Van Rompuy ve Dış İlişkiler Yüksek Temsilcisi Catherine Ashton tarafından devralındı. Yani aslında Belçika başbakanı ve dışişleri bakanının görevleri artık daha az.